در شبی صاف به آسمان بنگرید بی شک از درخشش چشم نواز ستارگان لذت خواهید برد. هزاران سال پیش هم بشر از دیدن آسمان لذت می برده ( به طور یقین آسمان پیشینیان بسیار پر ستاره تر بوده ! ) شاید در نظر اول ستارگان آسمان مجموعه ای پراکنده از ستارگان به نظر برسند. اما با کمی دقت می توان اشکال زیبایی را با متصل کردن ستاره ها به هم با خطوطی فرضی در آسمان ترسیم کرد. درحدود 4500 سال قبل، مردم شرق مدیترانه شروع به تقسیم بندی آسمان با نقش های خیالی کردنداین اشکال نام خدایان، الهه ها، قهرمانان و جانوران را دارند.
تا زمان بطلمیوس، ستاره شناس یونانی الاصل اسکندرانی که حدود 150 سال بعد ازمیلاد می زیست، تعداد صورفلکی شناخته شده 48 مورد بود. امروز 88 صورت فلکی شناخته شده که هریک محدوده ی مشخصی درآسمان دارند. به طوری که تمام آسمان با این صورت های فلکی پوشیده می شود. با این که ستارگان یک صورت خاص از نظر ما شکل خاصی را در آسمان می سازند، اما در واقع این ستارگان هیچ ربطی به هم ندارند و چندین سال نوری از هم فاصله دارند و اگر از سمتی دیگردر آسمان ( جایی خارج از منظومه ی شمسی ) به آن ها بنگریم به شکلی دیگر دیده خواهند شد. ستارگان حرکت بسیار آهسته ای در آسمان دارند ( به دلیل دوری بسیار آن ها حرکت سریع آن ها آهسته به نظر می رسد ) این حرکت باعث می شود که در طی هزاران سال شکل ظاهری صورت های فلکی عوض شود. اما درطول عمر یک انسان این تغییرات بسیار نامحسوس است. درقدیم ازرصد صور فلکی برای جهت یابی وتعیین فصول و به طور کلی زمان یابی استفاده می کردند.
برای شناخت درست صور فلکی باید:
کار رصد را همراه با مطالعه ی در مورد آنها انجام دهیم تا موقعیت هر صورت را نسبت به بقیه و به طور خاص بدانیم.
در مورد هر صورت ستاره ها و اجرام غیر ستاره ای بشناسیم.
قدر، رنگ، دما و... را در مورد ستارگان تا حدی بدانیم.
از همه مهمتر بعد از شناخت مقدماتی صور فلکی چند ضلعی های مخصوص هر فصل را بشناسیم.
بره(حمل):
حمل دومین صورت فلکی از نظر کوچکی در دایره البروج است که فقط دارای سه ستاره ی اصلی بی زرق و برق به صورت مثلثی مختلف الاضلاع می باشد.این صورت فلکی پیوندی با افسانه ها و اساطیر ایرانی دارد.یکی از مدارک تاریخی این است که مبنای آغاز بهار بوده است ولی به علت پدیده ی حرکت تقدیمی زمین،در زمان حال،خورشید در لحظه ی اعتدال بهاری در صورت فلکی مجاور آن یعنی حوت است.
ستاره ی آلفای این صورت فلکی به نام حمل(بره) است.نوع طیف آنIII 2K ،با قدر 2 ،به فاصله ی 78 سال نوری تا زمین است. ستاره ی بتای آن،به نام انورالشیاطین که به معنای ((دو چیز که واضح نیست))قدری معادل 6/2 دارد و فاصله ی آن 44 سال نوری است.ستاره ی گامای آن هم به نام اخفی الشیاطین نامیده می شود که با چشم غیرمسلح به صورت یک ستاره با قدر 4 است،اما با یک تلسکوپ کوچک یک جفت همدم آن با قدر 6/4 هم دیده می شود.
ثور:
این صورت فلکی،نشان دهنده ی یک گاو نر است.در قدیم می گفتند که ثور به نجات خوشه ی پروین(هفت دختر)می آید و آنها را از دست صورت فلکی جبار نجات می دهد.این دومین صورت فلکی در دایره البروج است و مربوط به ماه اردیبهشت است.در نزدیکی خوشه ی پروین هم خوشه ای به نام خوشه ی قلائص وجود دارد.
آلفای این صورت فلکی یعنی دبران،که در عربی به معنی تعقیب کننده(خوشه ی پروین)است،چشم گاو را تشکیل می دهد و به نظر می رسد که مربوط به خوشه ی قلائص است در حالی که چنین نیست.طیف این ستارهK5III ،با قدر 9/0 و به فاصله ی 60 سال نوری از زمین است.رنگ این ستاره نارنجی- قرمز است.
اجرام اعماق آسمان این صورت فلکی:
گروه 200 ستاره ای قلائص در وسعتی به طول 6 درجه و فاصله ی 140 سال نوری زا زمین قرار دارد و به شکل حرفV ،صورت فلکی ثور را می سازد.خوشه ی پروین(45M)،یا هفت خواهران اساطیر یونانی،در واقع یک خوشه ی باز نسبتا جوان متشکل از صدها ستاره در سطحی که 2 درجه را می پوشاند،در فاصله ی 5/4 سال نوری از ما قرار گرفته است.در یکی از شاخهای گاو،مشهورترین باقیمانده ی یک ابرنواختر،معروف به ((سحابی خرچنگ))( 1 M)قرار گرفته که دارای قدر هشتم با گاز است که یک تپ اختر (پالسار) در حال چرخش ابر متراکم را احاطه کرده است.