سؤال: ابن تيميه در مورد عبارت فى القربى در آيه مودت چه شبهه اى را مطرح كرده است؟
جواب: ابن تيميه مى گويد: چرا خداوند نفرمود: «الاّ المودة لذوى القربى»، بلكه فرمود: ( إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى)، و اگر مقصود خداوند خويشاوندان پيامبر(صلى الله عليه وآله) بود. بايد «للقربى» يا «لذوى القربى» مى گفت، همان گونه كه در آيه خمس فرمود: ( وَاعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْء فَأَنَّ للهِِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبى).(1)
در پاسخ مى گوييم: با مراجعه به كتب تفسير پى خواهيم برد كه مفسّران درصدد پاسخ از اين سؤال برآمده و جواب آن را داده اند.
زمخشرى مى گويد: «اگر گفته شود: چرا گفته نشد: الاّ مودة القربى، يا گفته نشد: الاّ المودة للقربى؟ و به طور كلّى ( إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى) معنايش چيست؟ در جواب مى گوييم: در اين آيه، اهل بيت، محلّ و مكان مودّت و مقرّ آن قرار گرفته اند. به عنوان مثال، عرب مى گويد: «لى في آل فلان مودّة»، براى من در آل فلان مودّت است. مقصود آن است كه من آنان را دوست دارم و آنان مكان و محلّ حبّ من هستند. در مورد آيه ( فِي) متعلّق به مودّت نيست، بلكه متعلّق به محذوف است مثل اين كه مى گوييم: «المال فى الكيس»(مال در کیسه است) كه تقدير آن چنين است «المال موجودٌ فى الكيس». در مورد آيه نيز اين چنين است: «الاّ المودة ثابتةٌ في القربى» مگر مودّتى كه در خويشاوندان رسول ثابت است.»(2)
همين تفسير نيز از فخررازى(3) و ابوحيان(4) و نيشابورى(5) و ابوالسعود(6) رسيده است.(7)

1 ـ منهاج السنة، ج 4، ص 25 ـ 27.
2 ـ كشاف، زمخشرى، ج 4، ص 219 و 220.
3 ـ التفسير الكبير، ج 27، ص 167.
4 ـ البحر المحيط، ج 7، ص 516.
5 ـ تفسير نيشابورى در حاشيه تفسير طبرى، ج 25، ص 33.
6 ـ تفسير ابوالسعود، ج 8، ص 30.
7 ـ على اصغر رضوانى، امام شناسى و پاسخ به شبهات (1)، ص 475.